Broeders en zusters, aan het begin van het Paasfeest, op de avond van Witte Donderdag, lag het paaslam op tafel. Daar zaten Jezus en zijn leerlingen omheen. Het was een eenvoudige maaltijd, maar tegelijk een maaltijd vol herinneringen: herinneringen aan de bevrijding van Israël uit Egypte.
Vandaag, op de derde dag van het Paasfeest, horen we Paulus zeggen:
“Christus, ons paaslam, is geslacht.”
Opnieuw komen we dat beeld van het paaslam tegen. Maar dit keer is het anders. In het boek Openbaring zien we het Lam niet liggen, niet dood, maar staand en levend. En dat is eigenlijk het hart van Pasen.
Als u vandaag door de winkels loopt, ziet u overal paashazen, chocolade-eieren en vrolijke lentekleuren. Daar is op zichzelf niets mis mee — een beetje vrolijkheid kan de mens goed doen. Maar het Paasfeest zelf gaat over iets veel diepers. Het gaat niet over lentegevoelens, maar over leven dat sterker blijkt dan de dood.
Het beeld van het lam komt uit de traditie van Israël. Tijdens het Joodse paasfeest werd een lam gegeten ter herinnering aan de bevrijding uit Egypte. Het volk was daar slaven geweest, maar God leidde hen naar vrijheid.
Dat paaslam werd heel symbolisch bereid: uit één stuk, met kop en poten en ingewanden. Het moest het hele volk voorstellen, één ongedeeld volk dat samen op weg ging naar vrijheid. Eerlijk gezegd was het waarschijnlijk niet de meest culinaire maaltijd die men zich kon voorstellen. Ongezuurd brood, bittere kruiden… het was geen feestmaal zoals wij dat kennen. Maar het ging ook niet om de smaak. Het ging om de betekenis.
In onze tijd zijn we dat misschien een beetje kwijtgeraakt. Wij leven in een wereld die graag vooruitkijkt, die problemen wil oplossen, pijn wil vermijden. En dat is begrijpelijk. Niemand zoekt vrijwillig het lijden op. Toch ontdekken we steeds opnieuw dat het leven niet volledig maakbaar is. De wereld van vandaag herinnert ons daar pijnlijk aan. Als we het nieuws volgen zien we oorlog, vluchtelingen, geweld, onzekerheid. Veel mensen leven met angst voor de toekomst. En ook dichter bij huis kennen we allemaal vormen van lijden: ziekte, verlies, eenzaamheid, zorgen om kinderen, om werk, om de wereld waarin zij moeten leven. Dat lijden is vaak onverdoofd. Het doet gewoon pijn.
Het bijzondere van het christelijk geloof is dat God daar niet ver vandaan blijft. In Jezus gaat God juist dat lijden binnen. Hij kijkt er niet van weg.
Jezus wordt het Lam dat het lijden draagt. Niet als een abstract symbool, maar als een mens van vlees en bloed. Hij kent de angst, de pijn, de verlatenheid. Daarom kunnen zoveel mensen zich in Hem herkennen. Maar Pasen vertelt ons nog iets meer.
Het Lam dat Johannes ziet in het visioen ligt niet dood. Het staat.
Dat is misschien wel het meest verrassende beeld van heel Pasen: een Lam dat geslacht is — en toch staat het rechtop, levend. Daarmee zegt het evangelie:
de dood heeft niet het laatste woord.
